Ekstra
Magazyn
Ekstra Magazyn

Najlepsze teksty z całej Polski, w każdy piątek dla wszystkich prenumeratorów Cyfrowych. Poznaj Ekstra Magazyn

Adrianna Calińska

Niezwykłe życie Heleny Rubinstein, najbogatszej Polki w historii świata

Adrianna Calińska

Uroda to władza - jak mantrę powtarzała budując gigantyczne imperium piękna. Helena Rubinstein, córka kupca z Krakowa, stworzyła sektor mody związany z kosmetykami.

Charakterystyczny symbol HR rozpoznają dziś kobiety na całym świecie. Od ponad wieku marka Heleny Rubinstein uznawana jest za jedną z najbardziej luksusowych. I chociaż już starożytni używali rozmaitych olejków, naparów i maseczek, to właśnie jej zawdzięczamy współczesną definicję urody - wykorzystującej naukowe innowacje, skrupulatnie testowanej i gwarantującej zauważalne efekty działania.

W swoim czasie Helena Rubinstein była nie tylko absolutną liderką branży kosmetycznej, ale także jej pionierką. Jako pierwsza stworzyła podział kosmetyków ze względu na rodzaj skóry (tłusta, sucha, mieszana), czy serię kremów z filtrem UV. Jako jedna z nielicznych, zaczęła propagować i wytwarzać kosmetyki kolorowe, mimo że w początkach XX wieku zarezerwowane były wyłącznie dla aktorek i prostytutek. To ona wpadła na pomysł stworzenia m.in. zalotki, wodoodpornego tuszu do rzęs, czy różu. Nikt poza nią nie przywiązywał tak dużej wagi do promowania zdrowego trybu życia i podkreślania jego roli w pracy nad wyglądem - namawiała do wykonywania ćwiczeń fizycznych, dbania o higienę i zdrowe odżywianie. Była także zwolenniczką chirurgii plastycznej, nie wiadomo jednak czy sama znalazła odwagę, aby poddać się zabiegom.

Helena była bezkonkurencyjną mistrzynią w planowaniu promocji swoich produktów. Wprowadziła mnóstwo innowacji w kwestii sprzedaży. To dzięki niej znany jest dzisiaj zawód kosmetyczki i promotorki. Już w pierwszych latach ubiegłego wieku, odkryła również fenomen reklamy.

Chaja Rubinstein, bo tak się nazywała, urodziła się w 1872 roku na krakowskim Kazimierzu, jako pierwsza córka Hercla Naftalego Rubinsteina i Augusty Gitel Silberfeld - polskich Żydów. Hercel prowadził mały wielobranżowy sklep i z trudem udawało mu się utrzymywać rodzinę. Helena była jedną z siedmiu sióstr Rubinstein. Gitel za swój główny cel uważała wydanie córek za mąż, bardzo dbała o ich morale i schludny wygląd. Nigdy nie pozwala im na makijaż, każdego wieczora jednak aplikowała im specjalny krem nawilżający „Valaze”, sporządzony według receptury braci Lykuskich - węgierskich chemików. Helena nie podejrzewała wtedy, że to dzięki owej domowej miksturze odniesie sukces.

Dom Rubinsteinów otaczały największe synagogi w mieście. W życiu Chai religia nie zajmowała ważnego miejsca, nigdy jednak nie wstydziła się swojego żydowskiego pochodzenia. Cierpiała raczej z powodu braku wykształcenia. Wielokrotnie kłamała, że w Krakowie studiowała medycynę, filozofię i inne kierunki, podczas gdy podobnie jak większość dziewcząt z jej środowiska, swoją edukację zakończyła w wieku 16 lat, nie podchodząc nawet do matury. Bardzo tego żałowała. Była w końcu świetną uczennicą, prymuską na lekcjach matematyki.

Helena nie chciała powielać utartych wzorców. Nie wyobrażała sobie życia w nudnym mieście u boku pierwszego lepszego biedaka, który zlitował się wziąć za żonę dziewczynę bez posagu. Odrzucała wszystkich kandydatów aprobowanych przez ojca i matkę. Zakochała się w studencie, człowieku z klasą, wierzyła, że tylko on mógłby pokazać jej świat. Marzyło się jej życie, jakie wiedli inteligenci i dobrze urodzeni. Godzinami rozmyślała o luksusie, o zwiewnym jedwabiu, koronkach, drogocennej, biżuterii i futrach. W wolnych chwilach, uwielbiała podziwiać eleganckie Polki na krakowskim rynku.

Nieczęsto jednak miała na to czas. W domu pełniła bardzo ważne funkcje.

- Byłam pośrednikiem i rozjemcą pomiędzy najmłodszymi siostrami a naszymi rodzicami i była to najlepsza zaprawa do kierowania moimi przyszłymi pracownikami - napisała pod koniec życia w swojej autobiografii „My Life for beauty”.

Podkreślała jednak, że nie przepadała za tymi domowymi obowiązkami. Wolała pomagać ojcu w sklepie, gdzie radziła sobie zdecydowanie lepiej od niego - szybko nawiązywała kontakty z klientami, w pamięci wykonywała trudne rachunki - posiadała wrodzony dryg do interesów.

Helenę - buntowniczkę - wyróżniał także wysmakowany gust. Uwielbiała wszystko, co ładne i nowe, nic dziwnego więc, że nie mogła znieść widoku niemodnych mebli stojących w jej pokoju. Wyczuła więc na odpowiedni moment i dokonała transakcji. Stare łoże i stoliki nocne postanowiła wymienić na zupełnie nowe, lakierowane - różnicę w cenie miała spłacać ratami. To posunięcie nie uszło jej jednak na sucho. W wyniku ogromnej awantury, opuściła dom rodzinny. Na chwilę zatrzymała się u ciotki Rozalii - jednej z sióstr matki - nie miała jednak zamiaru zostawać tam na dłużej.

Po kilku miesiącach wyjechała do Wiednia. Przygarnęło ją kolejne wujostwo. Była zachwycona miastem, nie miała jednak ani czasu, ani pieniędzy na skorzystanie z jego atrakcji. Pracowała od rana do nocy, była świetną ekspedientką. Nauczyła się podstaw handlu towarami ekskluzywnymi, poznała język niemiecki.

Po dwóch latach, wykończona i załamana brakiem perspektyw na przyszłość, znowu postanowiła uciec. Tym razem do Australii. W niewielkiej walizce, oprócz niewielkiej ilości sukien, zabrała ze sobą 12 słoiczków kremu „Valaze”, które przesłała jej matka. Była pełna nadziei.

Wujowie, miasteczko Colorain i nieznośny miejscowy klimat bardzo prędko dały się jej we znaki.

Nienawidziłam Australii

- wspomina.

W końcu, w przypływie irytacji i zmęczenia, postanowiła raz na zawsze odmienić swoje życie. Zainspirowana komplementami klientek, wpadła na genialny pomysł. Do jego realizacji wykorzystała swój największy atut, coś, co wyróżniało ją wśród miejscowych - dzięki codziennej aplikacji kremu „Valaze” jako jedyna zachowała porcelanową cerę, podczas gdy pod wpływem promieni słonecznych skóra innych wysuszała się i wyglądała na zaniedbaną. Zaczęła się więc sprzedawać te cudowne słoiczki kemów, które co jakiś czas dosyłała jej mama. Najpierw „na próbę”, później regularnie.

Wyjechała do Melbourne, gdzie w 1902 roku otworzyła swój pierwszy instytut urody „Valaze”. Na początku, sama przyrządzała miksturę kremu, po jakimś czasie jednak sprowadziła dra Lykuskiego. Udoskonalona receptura pozwoliła na osiąganie rewelacyjnych rezultatów. Później, regularnie konsultowała się z różnymi specjalistami. Jeździła po świecie uzupełniając wiedzę o dermatologiczne nowinki. Helena doskonale rozumiała realia rządzące rynkiem. Wiedziała, że aby przyciągnąć elity, musi odpowiednio wysoko wycenić swoje produkty.

Niektóre kobiety nie kupią niczego, jeśli to będzie za tanie

- mawiała.

Po sukcesie w Australii, Helena Rubinstein postanowiła wrócić do Europy. Chciała podbić Londyn i choć początkowo trudno było jej trafić do hermetycznie zamkniętych środowisk londyńskiej arystokracji, ostatecznie odniosła kolejny sukces - podobnie jak później we Francji i Stanach Zjednoczonych.

W międzyczasie, Helena wyszła za mąż. Z Edwardem Titusem - dziennikarzem i bibliofilem - tworzyła 30-letni związek. Pomagał jej w osiąganiu kolejnych sukcesów - pisał etykiety produktów, wymyślał hasła promocyjne. Zawsze jednak pozostawał w cieniu swojej żony. Dla swoich synów, Helena była jedynie weekendową mamą.

Pierwsze miliony pojawiły się na koncie pani Rubinstein wraz z podbojem Nowego Yorku. W Nowym Świecie, nie była już jednak zupełnie bezkonkurencyjną władczynią świata urody - Helena Rubinstein i Elizabeth Arden, mimo że nigdy nie poznały się osobiście, darzyły się wielką antypatią. Elizabeth, imperium Heleny nazywała „polską mafią” wytykając, że wciągnęła do interesu swoje siostry i kuzynostwo. Ta z kolei, odwdzięczała się uszczypliwymi komentarzami na temat wyglądu i stylu swojej rywalki.

Helena Rubinstein miała absolutnie niebanalne podejście do życia. Kiedy tylko mogła, uwielbiała pławić się w luksusach. Nie oszczędzała na ubraniach światowej sławy projektantów, a po każdej kłótni z Edwardem pocieszała się kolejnym sznurem pereł. Przy tym wszystkim jednak, dała się poznać jako kobieta bardzo skąpa. Nieustannie na coś oszczędzała, jakby bała się, że nagle wszystko straci. Jej pracownicy wspominają, że chodząc po korytarzach notorycznie gasiła światło, a lunch przynosiła w papierowej torebce. Nie była też skora do wypłacania premii.

Przy tym wszystkim, bywając „na salonach”, poznała m.in. Pablo Picasso i Salvadore’a Dali. Kilkakrotnie spotkała się także z Marcelem Proustem. Potem przyznała, że często ignorowała jego towarzystwo i żałuje, że nie poznała się na jego talencie.

Tutaj się czyta. Bez reklam.

Tak jak w kiosku. Kupując prenumeratę cyfrową, możesz czytać codzienne wydanie Ekstra Magazynu.

Co zyskujesz:

  • dostęp do wszystkich treści Ekstra Magazynu
  • codzienne e-wydanie Ekstra Magazynu
  • artykuły, reportaże, wywiady i multimedia
  • co tydzień nowy numer Ekstra Magazynu
Adrianna Calińska

Dodaj pierwszy komentarz

Komentowanie artykułu dostępne jest tylko dla zalogowanych użytkowników, którzy mają do niego dostęp.
Zaloguj się

ekstramagazyn.pl

Polska Press Sp. z o.o. informuje, że wszystkie treści ukazujące się w serwisie podlegają ochronie. Dowiedz się więcej.

Jesteś zainteresowany kupnem treści? Dowiedz się więcej.

© 2000 - 2018 Polska Press Sp. z o.o.